นักบัญชี (การเงิน) นักบัญชีภาษีอากร
“นักบัญชีที่ผ่านมา” อาจมุ่งเน้นในความถูกต้องและครบถ้วนของข้อมูลเพื่อจัดทำรายงานทางการเงินเป็นหลัก ด้วยพัฒนาการในการจัดการทางธุรกิจ การเงินเเละการลงทุน มีความสลับซับซ้อนมากขึ้น ผลผลิตจากรายงานทางการเงินจึงถูกให้ความสำคัญเพิ่มขึ้นตามลำดับ การกำหนดมาตรฐานบัญชีจึงอาจจำเป็นต้องมีความหลากหลายและความเฉพาะในเรื่องนั้น ๆ เพื่อให้การแสดงข้อมูลที่อยู่ในรายงานทางการเงินต้องถูกต้องและครบถ้วน ทั้งนี้เพื่อตอบโจทย์ความต้องการ ในการตัดสินใจของผู้ใช้ข้อมูลที่ให้มีข้อผิดพลาดได้น้อยที่สุดหรือไม่มีข้อผิดพลาดใด ๆ เลย ซึ่งผลของข้อผิดพลาดอาจจะทำให้เกิดผลกระทบต่อความมั่งคั่งและมั่นคงทางการเงินของธุรกิจหรือบุคคล ที่เกี่ยวข้องแผ่กระจายในวงกว้าง และรวมไปถึงการแสดงความเห็นในรายงานของผู้สอบบัญชีรับอนุญาต ถูกกำหนดขอบเขตการตรวจสอบและลักษณะการรายงานให้ครอบคลุมในเรื่องต่าง ๆ มากขึ้น ดังเห็นได้จากรูปแบบรายงานการสอบบัญชีที่เปลี่ยนแปลงไป และมาตรฐานการบัญชีต่าง ๆ เดิมที่เคยเป็นแนวทางปฏิบัติทางบัญชี ก็จะถูกปรับปรุงเปลี่ยนแปลง กลายเป็นมาตรฐานที่นำไปปฏิบัติ เพื่อเป็นเครื่องมือในการจัดการตอบโจทย์ผลทางการเงินมากขึ้นเรื่อย ๆ อีกทั้งมีการจัดกลุ่มเฉพาะมาตรฐานการรายงานในกลุ่มเครื่องมือการเงิน และมาตรฐานบัญชีไทยส่วนหนึ่งจะถูกปรับปรุง เพื่อให้สอดคล้องกับมาตรฐานการรายงานทางการเงินฉบับอื่น ขณะมาตรฐานบัญชีบางส่วนกำลังอยู่ในกระบวนการยกเลิก
“ทิศทางและบทบาทนักบัญชีในปัจจุบันและในโลกอนาคต” แนวโน้มกำลังถูกกำหนดให้ไปในทางที่เพื่อตอบโจทย์ประสิทธิภาพในการตัดสินใจจากข้อมูลในรายงานทางการเงิน ทำให้เห็นว่าความสำคัญของผลงานจากนักบัญชี ถูกให้ความสำคัญมากขึ้นในโลกอนาคตที่มีการแข่งขันสูงขึ้นเรื่อย ๆ ด้วยเหตุนี้นักบัญชีจึงต้องไม่อาจอยู่นิ่ง จำเป็นต้องมีและเพิ่มทักษะในอีกหลาย ๆ ด้าน ทั้งนี้ เพื่อตอบโจทย์ความต้องการจากผู้ใช้ข้อมูล ซึ่งนักบัญชีเป็นจุดเริ่มต้นของนำข้อมูลมาประมวลผ่านกระบวนการเป็นผลงานรายงานทางการเงิน
“การบัญชี (การเงิน) กับการบัญชีภาษีอากร” ถือเป็นเพื่อนเป็นคู่หูที่ร่วมทางไปด้วยกันตลอดทางไม่เคยจากกัน แต่ก็อาจจะไม่เคยเดินทับบนเส้นทางเดียวกันเสมอไป และนับวันแนวคิด ทฤษฎี แนวการปฏิบัติต่าง ๆ ระหว่างเพื่อนก็จะมีความแตกต่างมากขึ้นจากเดิมเรื่อย ๆ จากเพื่อนที่เคยรู้ใจกัน เคยเห็นต่างกันเพียงเล็กน้อย อาจมีมุมมองที่แตกต่างกันมาขึ้นเรื่อย ๆ แต่ด้วยเส้นทางชะตาชีวิตถูกกำหนดให้ต้องมาใช้ชีวิตร่วมทางกันตลอดทาง ระหว่างเพื่อนบัญชีกับเพื่อนภาษีอากร จึงจำเป็นอย่างยิ่งที่จะต้องมีความเข้าใจ และรู้ซึ้งทำความรู้จักกันตลอดเวลา ตลอดระยะการเดินทางตลอดไป
“นักบัญชีภาษีอากร” วิชาชีพด้านนี้ไม่ใช่เรื่องใหม่ ได้บัญญัติไว้ในกฎหมายภายใต้ พระราชบัญญัติวิชาชีพบัญชี พ.ศ. 2547 ตั้งแต่เริ่มประกาศใช้ ตามนิยามความหมายว่า “วิชาชีพบัญชี หมายความว่า วิชาชีพในด้านการทำบัญชี ด้านการสอบบัญชี ด้านการบัญชีบริหาร ด้านการวางระบบบัญชี ด้านการบัญชีภาษีอากร ด้านการศึกษาและเทคโนโลยีการบัญชี และบริการเกี่ยวกับการบัญชีด้านอื่นตามที่กำหนดโดยกฏกระทรวง” ซึ่งได้กำหนด 1 ใน 6 ด้านวิชาชีพบัญชี เป็น “วิชาชีพด้านการบัญชีภาษีอากร” จึงขอหยิบยกขึ้นมานำเสนอ ซึ่งน่าจะเป็นช่วงเวลาที่เหมาะสมกับสถานการณ์ทางธุรกิจ ในโลกปัจจุบันสู่อนาคต ที่มีพัฒนาการแบบไม่รู้จบ
“การบัญชีภาษีอากร” อาจไม่เคยกำหนดนิยามไว้อย่างเป็นทางการโดยหน่วยงานที่เกี่ยวข้องไว้เป็นการเฉพาะ คงมีเพียงผู้เขียน ผู้แต่งตำรา ผู้ทรงคุณวุฒิบางท่าน ซึ่งได้ประมวลความเห็น ความเข้าใจ ในแต่ละบริบทของแต่ละท่านได้ให้คำนิยามไว้บ้างบางส่วน แต่ในที่นี้ขอนำเสนอคำนิยามจากคณะทำงานโครงการพัฒนานักบัญชีภาษีอากร คณะทำงานอนุกรรมการภายใต้คณะกรรมการวิชาชีพบัญชีด้านการบัญชีภาษีอากร สภาวิชาชีพบัญชี ในพระบรมราชูปถัมภ์ ในนิยามคำว่า “การบัญชีภาษีอากร” คือ “การเก็บรวบรวม วิเคราะห์ บันทึก จำแนก และสรุป ข้อมูลอันเกี่ยวกับเหตุการณ์ในปัจจุบันและอนาคตที่มีผลกระทบทางภาษีอากร โดยเสนอเป็นรายงาน รวมถึงการให้คำปรึกษา วางแผนและแนะนำ เพื่อประโยชน์ในการปฏิบัติทางด้านภาษีอากรให้ถูกต้อง”
